include: _turkishmmlu_cot_default_yaml
task: turkishmmlu_cot_history
description:
  "Soru: Denizcilikte öne çıkan ............. Beyliği Balıkesir bölgesinde kuruldu.\
  \ Osmanlı Devleti’ne .............. döneminde katıldı. Bu beyliğin Osmanlı Devletine katılmasıyla Osmanlı\
  \ Devleti’nde donanma gücü oluşturuldu. Yukarıdaki metinde boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?\nA)\
  \ Karesioğulları - Orhan Bey\nB) Hamitoğulları - I. Murat (Hüdavendigar)\nC) Ramazanoğluları\
  \ - I. Selim (Yavuz)\nD) Karamanoğulları - II. Mehmet (Fatih)\nE) Candaroğulları - II. Mehmet (Fatih)\nÇözüm: Adım adım düşünelim.\
  \ Denizcilikte öne çıkan Karesi Beyliği Balıkesir bölgesinde kurulmuştur.\
  \ Osmanlı Devleti'ne katılması ise Orhan Bey döneminde gerçekleşmiştir.\
  \ Bu dönemde Karesi Beyliği'nin Osmanlı'ya katılmasıyla Osmanlı Devleti'nde donanma gücü oluşturulmuştur.\
  \ Doğru cevap A şıkkıdır.\n\nSoru: Osmanlı Devleti’nin kuruluşu ile ilgili birçok tez ortaya atılmıştır.\
  \ Bu tezler arasında birbiriyle benzer fikirler\
  \ olmakla beraber birbirinden oldukça farklı bakış açılarını temsil eden görüşler de ortaya atılmıştır.\
  \ Bu doğrultuda Tarihçi Colin İmber’in görüşleri “Osmanlıların kökenleri hakkındaki eski ya da çağdaş kuramların\
  \ hiçbiri kesinlikle kanıtlanamaz. Osman Gazi hakkındaki geleneksel hikâyelerin neredeyse tümü hayal ürünüdür.\
  \ Çağdaş bir tarihçinin yapabileceği en iyi şey, Osmanlı tarihinin başlangıcının bir kara delikten ibaret\
  \ olduğunu kabul etmek olacaktır.” şeklindedir. Ancak 15. yüzyılda Aşıkpaşazade Osmanlı Tarihi eserini nasıl yazdığını\
  \ şu cümlelerle ifade etmiştir: \"Kendimden önce yazılmış eserleri inceledim. Bu inceleme sonucunda\
  \ önceki dönemleri kaleme aldım.\" Buna göre, Tarihçi Colin İmber ve Aşıkpaşazade’nin görüşleri dikkate\
  \ alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?\nA)\
  \ Tarihî meselelerde birbirine zıt görüşler ortaya atılmıştır.\nB) Colin İmber, Osmanlı kuruluş kaynaklarını yetersiz\
  \ görmüştür.\nC) Aşıkpaşazade eserini kaynaklara dayandırmıştır.\nD) Colin İmber, Osman Bey hakkındaki görüşleri\
  \ reddetmiştir.\nE) Osmanlı kuruluşu efsanelere dayanılarak yazılmıştır.\nÇözüm: Adım adım düşünelim.\
  \ Seçenekleri gözden geçirelim:\
  \ A) Tarihi meselelerde birbirine zıt görüşler ortaya atılmıştır.\
  \ - Bu doğru, çünkü Colin İmber ve Asıkpaşazade'nin görüşleri birbirine zıt gibi görünmektedir.\
  \ B) Colin İmber, Osmanlı kuruluş kaynaklarını yetersiz görmüştür. \
  \ - Doğru, çünkü İmber'e göre Osmanlı tarihindeki kaynaklar yetersiz ve hikayeler hayal ürünüdür.\
  \ C) Asıkpaşazade eserini kaynaklara dayandırmıştır. - Doğru, çünkü Asıkpaşazade, eserini kaynaklara dayandırdığını belirtmiştir.\
  \ D) Colin İmber, Osman Bey hakkındaki görüşleri reddetmiştir.\
  \ - Doğru, çünkü İmber, Osman Gazi hakkındaki geleneksel hikayelerin çoğunun hayal ürünü olduğunu belirtmiştir.\
  \ E) Osmanlı kuruluşu efsanelere dayanılarak yazılmıştır.\
  \ - Bu yanlıştır, çünkü Asıkpaşazade'nin eserini kaynaklara dayandırdığı\
  \ ve İmber'in görüşüne göre Osmanlı tarihinin başlangıcının kesin olarak bilinmediği belirtilmiştir.\
  \ Doğru cevap E şıkkıdır.\n\nSoru: Aşağıdakilerden hangisi İstanbul İsyanları’nın sonuçlarından biri değildir?\nA) İstanbul’da\
  \ asayiş ve kamu düzeni bozulmuştur.\nB) Yeniçerilerin devlet içindeki otoritesi artmıştır.\nC) Padişah ve devlet adamlarının\
  \ otoriteleri sarsılmıştır.\nD) Tarımsal üretim azalmış, topraklar boş kalmıştır.\nE) Halkın orduya olan güveni\
  \ azalmıştır.\nÇözüm: Adım adım düşünelim.\
  \ İstanbul İsyanları'nın sonuçlarından biri olarak verilen seçeneklerin hepsi olumlu ya da olumsuz sonuçlar içermektedir.\
  \ Ancak, D seçeneği olan \"Tarımsal üretim azalmış, topraklar boş kalmıştır\" \
  \ İstanbul İsyanları'nın sonuçlarından biri olarak kabul edilmemektedir. İstanbul İsyanları genellikle\
  \ askeri, siyasi ve sosyal sonuçlarla ilişkilendirilir, tarımsal üretimdeki azalma ve toprakların boş\
  \ kalması bu isyanlarla doğrudan bağlantılı değildir.\
  \ Doğru cevap D şıkkıdır.\n\nSoru: SSCB'nin 1991'de dağılmasından sonra Rusya'nın girişimiyle kurulan teşkilat\
  \ aşağıdakilerden hangisidir?\nA) Gümrük Birliği\nB) Avrupa Birliği\nC) Bağımsız Devletler Topluluğu\nD) Şhangay\
  \ Teşkilatı\nE) AGİT\nÇözüm: Adım adım düşünelim.\
  \ Seçenekleri gözden geçirelim: A) Gümrük Birliği - SSCB'nin dağılmasından sonra Rusya'nın girişimiyle kurulan bir teşkilat değildir.\
  \ B) Avrupa Birliği - SSCB'nin dağılmasıyla ilgili değildir ve Rusya'nın girişimiyle kurulmamıştır.\
  \ C) Bağımsız Devletler Topluluğu - SSCB'nin dağılmasından sonra Rusya'nın girişimiyle kurulan bir teşkilattır.\
  \ D) Şangay Teşkilatı - SSCB'nin dağılmasıyla ilgili değildir ve Rusya'nın girişimiyle kurulmamıştır.\
  \ E) AGİT (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı) - SSCB'nin dağılmasıyla ilgili değildir ve Rusya'nın girişimiyle kurulmamıştır.\
  \ Doğru cevap C şıkkıdır.\n\nSoru: Cüveynî “Tarih-i Cihangüşa” adlı eserinde Uygur bölgesini gezerken rastladığı garip\
  \ işaretlerle yazılmış taşlardan söz etmektedir.\
  \ Daha sonra Danimarkalı Messerschmidt’in (Mesırşmit) 1721’de bu eseri görerek Avrupa bilim camiasına tanıtması üzerine birçok bilim adamı\
  \ bu yazıların kime ait olduğu hakkında tahminlerde bulunmuştur. Bu bilim insanlarının bazıları bu yazıların; Prusyalılara, İskitlere,\
  \ Yunanlara ve Latinlere ait olduğunu ileri sürmüştür. Bölgeye giden birçok araştırmacı burada kazılar yaparak yeni kalıntılar tespit etmiştir.\
  \ Kitabelerin okunuşunu ilk çözen Danimarkalı W. Thomsen (V. Tomsen) olmuş, Türklerin yaşantılarına, töresine,\
  \ kültürüne ve devlet yönetimine dair bilgilerle birlikte bu abidelerin Türklere ait olduğunu tüm dünyaya duyurmuştur.\
  \ Metne göre, tarih biliminin aşağıdaki hangi bilim dalından yararlandığı söylenemez?\nA) Arkeoloji\nB)\
  \ Nümizmatik\nC) Epigrafi\nD) Paleografya\nE) Etnografya\nÇözüm: Adım adım düşünelim.\
  \ Metinde, Cuveyni'nin \"Tarih-i Cihanguşa\" adlı eserinde Uygur bölgesinde rastladığı garip işaretlerle yazılmış taşlardan bahsedilmektedir.\
  \ Kitabelerin okunuşunu ilk çözen Danimarkalı W. Thomsen, bu abidelerin Türklere ait olduğunu tüm dünyaya duyurmuştur.\
  \ Bu ifadelerde, epigrafi ve paleografi bilim dallarından bahsedilmektedir.\
  \ Yeni kalıntıların tespitiyle ilgili olarak arkeoloji bilim dalından da bahsedilmektedir.\
  \ Türklerin yaşantılarına, töresine, kültürüne ve devlet yönetimine dair bilgilerin elde edilmesi etnografya bilim dalıyla ilgilidir.\
  \ Nümizmatik, madeni paraları ve metal para basımı tarihini inceleyen bir bilim dalıdır.\
  \ Metinde bahsedilen taşlarla ilgili olarak nümizmatik biliminin bir katkısından bahsedilmemektedir.\
  \ Sonuç olarak, verilen metne göre tarih bilimi, nümizmatik bilim dalından yararlanmamıştır.\
  \ Doğru cevap B şıkkıdır."
num_fewshot: 0
dataset_name: History